top of page

THUẬT DỤNG NHÂN - BÍ KÍP CHỌN NGƯỜI VÀ DÙNG NGƯỜI CỦA CỔ NHÂN

Updated: Mar 18

"Dụng nhân như dụng mộc", đây được xem là nghệ thuật sử dụng con người. Nắm được nghệ thuật này sẽ mang đến cho chúng ta hạnh phúc trong doanh nghiệp, trong gia đình và xã hội.


Mình là Tuệ Thanh, độc giả 3 gốc hãy cùng mình tìm hiểu sâu hơn về chủ đề này nhé!


Thuật dụng nhân 1

MỤC LỤC:


1. Thuật dụng nhân là gì? Đâu là cốt lõi của Thuật dụng nhân?

1.1 Thuật dụng nhân là gì?

Trước tiên, chúng ta cần hiểu “thuật dụng nhân” là gì?


“Thuật” là cách thức, phương thức, phương pháp khéo léo cần làm theo để đạt được mục tiêu, kết quả trong một lĩnh vực nào đó. Ở định nghĩa này, chúng ta cần lưu ý về sự khéo léo. Không phải bất cứ phương thức nào để đạt được một việc cũng được gọi là "thuật".


“Thuật” là khi chúng ta sử dụng phương thức đó một cách khéo léo, tài tình để đạt được kết quả. “Thuật” có thể hiểu là "bí kíp", "bí quyết", là cách làm "tinh hoa" đã được đúc kết lại từ những người đi trước - để những người đi sau học theo và ứng dụng. "Thuật" chính cách gọi vắn tắt cho những "phương thức tinh hoa của cổ nhân". Bản thân danh xưng "thuật" đã bao hàm trong nó giá trị bền vững qua hàng vạn, hàng ngàn năm.


"Dụng" là "dùng", là "sử dụng"

"Nhân" là "người

"Dụng nhân" chính là "dùng người", "sử dụng con người" để đạt được kết quả, mục tiêu, thành tựu mà ta hướng đến.


Vậy "Thuật dụng nhân" chính là phương thức dùng người tinh hoa để lại bởi cổ nhân, mang giá trị và tính bền vững cao, được kiểm chứng bởi bề dày thời gian và vẫn liên tục được hun đúc.



Thuật dụng nhân 2

1.2 Cốt lõi của Thuật dụng nhân

Thuật dụng nhân của người xưa thường được hiểu là cách mà một người dùng để nhìn nhận và sử dụng những người khác. Nhưng theo một góc nhìn sâu sắc hơn - vì mỗi người chúng ta là một cá thể sinh động và riêng biệt - nên “thuật dụng nhân” bao gồm cả việc chúng ta "hiểu mình" và biết "sử dụng chính mình" một cách hiệu quả.


Theo cách hiểu này, "thuật dụng nhân" chính là cách "quản trị con người" - là "nhân sự" (những việc làm với con người), mà "quản trị con người" không gì khác chính là "quản trị tâm". Khi chúng ta có thể quản trị tâm mình và hiểu được tâm người khác, có thể hướng tâm mình và mọi người tới những điều có ý nghĩa và đạt được chúng - thì đó là lúc chúng ta nắm bắt được cốt tủy tinh hoa của "thuật dụng nhân". Dụng nhân chính là dụng tâm.


Thuật dụng nhân 3

2. Tầm quan trọng của Thuật dụng nhân

Cuộc sống của mỗi chúng ta là tổng hòa của những mối liên kết giữa “người” với “người”, nên nắm được "thuật dụng nhân" chính là chìa khóa để chúng ta mở cánh cửa cho một đời sống chất lượng, hạnh phúc và thành công.


Trong gia đình, mối quan hệ giữa vợ - chồng, cha mẹ - con cái chính là những mối nối giữa con người với con người. Mỗi cá thể trọn vẹn và hạnh phúc sẽ tạo nên một tổng thể gia đình hạnh phúc. Cách chúng ta ứng xử và tương tác với các thành viên trong gia đình hàng ngày chính là công việc của "thuật dụng nhân".


Làm sao để chính mình an vui và các mảnh ghép khác cần chúng ta đầu tư tìm hiểu và ứng dụng. Coi thường "thuật dụng nhân" trong gia đình nhiều khi là hiểm họa khiến cuộc sống gia đình mất dần đi sự hòa hợp và hạnh phúc. “Dụng” là hiểu nhau và chấp nhận nhau, để sống chung hòa hợp và thương yêu nhau.


Trong tổ chức, sách Từ tốt đến vĩ đại của tác giả Jim Collins đã dành hẳn một chương để nói về Con người phù hợp. Con người không phải là tài sản của doanh nghiệp, con người phù hợp mới là tài sản quý giá nhất. Vậy làm sao để nhận diện và sử dụng "nguồn tài sản đáng giá nhất" của tổ chức nếu chúng ta không nắm Thuật dụng nhân.


Mỗi nhà lãnh đạo, người quản lý doanh nghiệp rất nên nắm trong tay bí kíp chọn người và dùng người. Chọn người chính là Tuyển dụng. Dùng người chính là sắp xếp và đào tạo. Tuyển người đúng, sắp xếp người phù hợp, và đào tạo phát triển con người liên tục chính là nền tảng để tổ chức lăn bánh mạnh mẽ hướng về mục tiêu đã đề ra. Nếu không có con người, tổ chức chỉ là một danh xưng vô giá trị. Robot không thể thay thế hoàn toàn các yếu tố về con người.


Nhìn rộng ra xã hội, cách chúng ta lựa chọn ứng xử với tất cả những kết nối nhân sinh xung quanh chúng ta - từ "người quen" cho tới "người xa lạ" cũng góp một phần hiệu ứng tạo nên hiện trạng chung của xã hội. Xã hội sẽ trở nên ích kỷ và xấu xa nếu chúng ta "dụng nhân" ích kỷ và xấu xa.


Ngược lại, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp và đáng sống nếu chúng ta đối đãi với nhau bằng sự tử tế và tính nhân ái. Ai ai cũng cần học và hiểu "thuật dụng nhân" ở một tầng sâu hơn là vì vậy. “Thuật dụng nhân” không phải sử dụng để đạt được những lợi ích hay mục tiêu cá nhân, mà để mỗi chúng ta sống tốt hơn và đóng góp cho xã hội, cho mẹ thiên nhiên mới là chân giá trị của “thuật dụng nhân”.



Thuật dụng nhân 4

3. Các bước nền tảng của Thuật dụng nhân

Thuật dụng nhân có thể đúc kết lại ở 3 bước cốt lõi:

  • Chọn người

  • Sử dụng con người

  • Phát triển con người

3.1 Chọn người

Hiểu người mới chọn được người. "Người" ở đây bao gồm cả chính ta và mọi người.

Hiểu người chính là hiểu được tâm đang vận hành như thế nào. “Thuật dụng tâm” trước tiên phải hiểu được tâm mình hay tâm người đang diễn tiến như thế nào. Một người không hoàn toàn tốt hay xấu, mà ở mỗi thời điểm tâm đang vận hành theo hướng tốt hay xấu.


Ta có hiểu mình?

Tâm ta biểu hiện qua ý nghĩa và cảm xúc Cuộc sống gấp gáp, vội vã và cạnh tranh khiến chúng ta thường xuyên đắm chìm trong dòng thác lũ của những ý nghĩ, những suy tưởng miên man, những dự tính, kế hoạch cho tương lai và cả những tiếc nuối cho quá khứ.


Hoặc nhiều khi, ta bị cảm xúc giật dây, nóng giận không thể kiểm soát hoặc buồn bã với những điều không như ý. Nhìn lại, chúng ta dường như ít có mặt cho giây phút hiện tại để thực sự làm chủ tâm mình và tỉnh táo điều hướng tâm một cách có chủ ý.


Vậy, "chọn người" áp dụng với chính mình chính là chọn hướng sáng để đi, chọn lẽ phải để sống, chọn trở nên tốt hơn và có giá trị trong từng giây phút.


Ta có hiểu người?

Từ việc mất tự chủ "quản trị tâm mình", ta cũng theo đó vội vã tin theo người khác hoặc đánh giá, phán xét một người mà không thực sự "hiểu người” đó. Đọc vị con người chính là một trong những bộ môn tâm lý được quan tâm nhất hiện nay, điều này phản ánh nhu cầu rất lớn cho việc "nhìn người" và "hiểu người"


Tâm (tâm lý) con người vận hành theo cùng một nguyên lý, chỉ là diễn tiến ở mỗi người thì khác nhau. Vậy, cách nhìn người và hiểu người chính là cách chúng ta "nhìn mình" và "hiểu mình". Hiểu được này là chúng ta bắt đầu khởi động cho hành trình quay vào để đào bới sâu thế giới bên trong.


Vậy đâu là hệ quy chiếu để “chọn” lọc Con người tinh hoa?

Chính là nền tảng 3 gốc rễ Đạo đức - Trí tuệ - Nghị lực

Một người có trí tuệ để biết chọn làm việc đúng đắn, tránh làm việc sai trái

Một người có đạo đức để biết làm việc vì mình, vì người chứ không làm việc hại mình, hại người.


Một người có nghị lực để dám quyết tâm và bền bỉ sống đúng với những điều trên, vượt qua mọi khó khăn thử thách của cuộc sống

Một người hội tụ đủ 3 yếu tố trên - người đó chính là người tinh hoa để "chọn"


Thuật dụng nhân 5

3.2 Sử dụng con người

Khi đã hiểu cách thế giới bên trong vận hành, chúng ta sẽ hiểu "nghiệp lực" hay còn gọi là "xu hướng tính cách" của mỗi người. Mỗi người sinh ra với tính khí (tập khí) riêng, biểu hiện thành những xu hướng tính cách riêng biệt.


Có người hướng nội, thích sự yên tĩnh.

Có người hướng ngoại, thích sự sôi động

Có người thích làm việc một mình, có người thích làm việc với nhiều người

Có người thích săn sóc đồng hành với người khác, có người thích dẫn dắt, đứng đầu


Người nam và người nữ xu hướng khác nhau

Người nam thường thích độc lập, mạnh mẽ

Người nữ thương thích nương tựa, yêu thương

Trong gia đình, người nam phù hợp gánh vác những việc lớn, người nữ hợp chăm sóc vun vén gia đình


Giữa các vai trò công việc trong tổ chức cũng cần những người với những xu hướng khác nhau


Vị trí sales cần những người tràn ngập năng lượng, thích kết nối và sôi động

Vị trí lên kế hoạch cần những người chi tiết, tư duy độc lập

Lãnh đạo cần quyết liệt và quyết đoán để dẫn dắt nhân sự, nhưng công đoàn lại cần săn sóc và đồng hành cùng mọi người.


Điều gì sẽ xảy ra khi tất cả những điều trên đảo ngược lại?

Người hướng nội sẽ mất tự nhiên khi bị đẩy vào giữa đám đông

Người hướng ngoại sẽ bất an khi cắt hết các kết nối


Tổ chức sẽ chao đảo khi người lãnh đạo không thể ra quyết định mạnh mẽ và cũng sẽ mất cân bằng khi người chăm sóc cho cán bộ nhân viên lại thể hiện sự lấn lướt và áp đặt.


Gia đình có thể mất hạnh phúc khi người nữ nắm những vị trí quyền lực trong công việc mà giảm bớt thời gian chất lượng cho gia đình và sự mềm mại trong ứng xử. Đồng thời, hôn nhân cũng khó hài hòa khi người nam yếu đuối hơn và "được phân vai" cho việc chăm sóc con cái và gia đình.


Rất nhiều những ví dụ sắc nét trong đời sống xã hội phản ánh tầm quan trọng của việc "sắp xếp và sử dụng con người". Khi mỗi cá thể với những đặc thù riêng khác được sắp xếp đúng, phù hợp với xu hướng sẵn có của họ thì cả bộ máy sẽ vận hành trơn tru. Ngược lại, mọi thứ đều mất cân bằng.


"Tri thiên mệnh, tận nhân lực" - hiểu “sứ mệnh” “nghiệp mệnh” của mình và của người rồi sử dụng "nhân lực" tới tận cùng đúng chính là "thuật dụng nhân".


Thuật dụng nhân 6

3.3 Phát triển con người

Nhắc đến "thuật dụng nhân" chúng ta thường chỉ hiểu trong phạm vi "sử dụng con người" mà quên đi một nhiệm vụ quan trọng "phát triển con người".


Chúng ta không ngừng tiến hóa qua thời gian. Cách chúng ta tốt lên và giúp người khác tốt lên chính là phương thức chúng ta nâng cấp "thuật dụng nhân" liên tục.


Khi chúng ta từ chối ứng viên đang chưa đạt đủ tiêu chí tại một thời điểm không có nghĩa chúng ta không bao giờ có thể dùng được người đó. Nếu chúng ta cho họ cơ hội để phát triển dần lên, chúng ta sẽ chính là những người trọn vẹn với "thuật dụng nhân", và khi họ đã tìm được giá trị của mình và phát triển lên nhờ vào chúng ta, họ sẽ là những người đồng đội gắn bó và cống hiến cùng chúng ta bền bỉ.


Trong gia đình cũng vậy, khi một thành viên mắc sai lầm, nếu chúng ta cho người ấy cơ hội để sửa sai, người đó sẽ có cơ hội để học bài học và trở nên tốt hơn. Đó chính là chúng ta làm công việc "phát triển con người". Khi mỗi người đều dần hoàn thiện, chúng ta sẽ là những mảnh ghép tròn trịa và hài hòa đi cùng với nhau


Với mỗi cá nhân cũng vậy, nếu chúng ta không ngừng học hỏi và phát triển, chúng ta sẽ góp phần vào công việc "phát triển con người" của cả xã hội. Khi chúng ta hiểu tất cả những điều này, chúng ta sẽ chạm vào tầng sâu nhất của "thuật dụng nhân" như chủ đề của bài viết này đang đề cập


Tóm lại, chúng ta có thể sử dụng công thức 4 vòng tròn đào tạo để làm tấm bản đồ "thuật dụng nhân"

- Chọn người hướng về phát triển nhân cách cốt lõi (vòng tròn lõi)

- Thấu hiểu và sắp xếp người theo xu hướng tính cách phù hợp (vòng tròn số 2)

- Đào tạo và phát triển liên tục (cả nhân cách lõi và các kỹ năng, kiến thức cần có) (các vòng còn lại)


Thuật dụng nhân 7

4. Học "thuật dụng nhân" từ các bậc cổ nhân kỳ tài

4.1 Trần Hưng Đạo

Trần Hưng Đạo (1228-1300) là vị tướng lỗi lạc nổi tiếng bậc nhất trong lịch sử Việt Nam. Ông được biết đến với tài năng quân sự xuất sắc và công lao lớn trong việc đánh bại quân xâm lược Nguyên Mông vào thế kỷ 13.


Dưới trướng của ông là hàng loạt các vị danh tướng ghi danh sử sách như Phạm Ngũ Lão, Dã Tượng, Yết Kiêu, Cao Mang... Có thể nói, Trần Hưng Đạo "chạm" vào ai người đó lưu danh thiên cổ. Ba quân dễ kiếm, một tướng khó tìm. Tìm được người tài quả là vạn khó, nhưng Trần Hưng Đạo có thể thu phục và huấn luyện cho rất nhiều danh tướng. Trần Hưng Đạo chính là bậc kỳ tài về "thuật dụng nhân".


Trong Binh thư yếu lược, Trần Hưng Đạo nhắc đến 8 tám phép để chọn và sử dụng người tài:

1. Hỏi bằng lời nói xem trả lời có rõ ràng không

2. Lấy lời cật vấn đến kỳ cùng để xem cách ứng biến của họ

3. Cho gián điệp xem thử có trung thành không

4. Hỏi rõ ràng tường tận để xem đức hạnh thế nào

5. Lấy của mà thử để xem có thanh liêm không

6. Lấy sắc đẹp mà thử để xem có đứng đắn không

7. Lấy việc khó khăn mà thử để xem có dũng cảm không

8. Đem rượu cho họ uống say để xem có giữ được thái độ không


Thuật dụng nhân 8

4.2 Gia Cát Lượng

Trong cuốn "Tri nhân", mưu sĩ nổi tiếng thời Tam Quốc - Gia Cát Lượng từng để lại 7 cách nhìn người thấu đáo. Những tiêu chí của ông xuất phát từ 7 phương diện: "Chí – biến – thức – dũng – tính – liêm – tín" để có thể đưa ra đánh giá toàn diện để nhìn người và dùng người.

1. Hỏi đúng sai, xem chí hướng

2. Tranh luận đến cùng, xem khả năng ứng biến

3. Hỏi mưu lược, xem tri thức

4. Dồn vào thế khó, xem sự dũng cảm

5. Mời rượu, xem ngôn từ và tính tình

6. Cho lợi ích, xem sự liêm khiết

7. Giao việc, xem chữ tín


Thuật dụng nhân 9

4.3 Khương Tử Nha

Trong Văn Hóa Á Đông, Khương Tử Nha là một quân sư tài ba, một nhà chính trị đại tài với công góp phần lập nên sự nghiệp nhà Chu kéo dài hơn 800 năm.

Nhiều bậc hiền tài đã tìm đến trí tuệ của Khương Tử Nha để hiểu thấu lòng người thông qua đạo xử thế, từ đó tìm ra người tài giỏi cùng nhau lập nên nghiệp lớn.

Sau đây là 6 tiêu chuẩn chọn người Khương Tử Nha, hay còn gọi là lục thủ để chọn người nhân ái, chính nghĩa, trung thực, thành tín dũng cảm và mưu lược.

Vào một ngày nọ, Chu Văn Vương hỏi: “Làm cách nào để tuyển chọn được nhân tài?”

Thái công đáp (tức Tề Thái công, Khương Tử Nha được gọi như thế vì là vị quân chủ đầu tiên khai lập nước Tề):

Muốn tìm ra người tài, cần suy xét đến 6 yếu tố sau:

Hãy tạo điều kiện làm cho họ giàu có; làm cho họ được tôn quý; giao cho họ xử lý vấn đề quan trọng liên quan đến của cải vật chất; cử họ đến nơi nguy hiểm; giao cho họ những việc phức tạp. Đó là những thử thách.

Người giàu có nhưng không vi phạm lễ pháp. Đó là người nhân ái.

Người được tôn quý nhưng không khinh thường người khác. Đó là người chính nghĩa.

Người được giao xử lý hoàn thành vấn đề quan trọng liên quan đến của cải vật chất, nhưng không hề suy suyển. Đó là người trung thực.

Người nói được làm được, lời nói và hành động song hành với nhau. Đó là người thành tín.

Người được giao nhiệm vụ nguy hiểm nhưng không sợ hãi, thoát được hiểm nguy và hoàn thành nhiệm vụ. Đó là người dũng cảm.

Người được giao công việc phức tạp nhưng không hề bối rối, biết ứng biến để xử lý thành công. Đó là người đa mưu túc trí.


Thuật dụng nhân 10

==========

Có thể thấy, 8 phép chọn người của Trần Hưng Đạo, 7 thuật tri nhân của Gia Cát Lượng hay 6 yếu tố nhìn người của Khương Tử Nha đều cách diễn đạt khác của việc lựa chọn "con người 3 gốc rễ nội lực"


Một người hội tụ đủ 3 yếu tố cốt lõi chắc chắn sẽ là nhân tài giúp ích cho đất nước và thời cuộc.


Ở một góc độ sâu hơn, bản thân Trần Hưng Đạo hay Gia Cát Lượng phải chính là một con người tinh hoa hội tụ 3 yếu tố gốc rễ và nội lực vô cùng mạnh mẽ mới có thể thu phục và quy tụ nhiều bậc anh tài như vậy. Mới hay, “tu tâm” chính là “tu nhân”. Một người có nội lực mạnh chính là một người có khí chất anh hùng.


Kết

Bài học về "thuật dụng nhân" từ các bậc cổ nhân cùng tất cả các nội dung trên đều hướng về chung một thông điệp chung: Hãy sống và phát triển bản thân không ngừng bạn nhé. Trở thành một phiên bản tốt hơn chính là "thuật dụng nhân" sâu sắc từ chính mình, và từ đó mở ra những kết nối con người chất lượng và ý nghĩa.

Chúc bạn thành công và hạnh phúc trên hành trình kết nối này!


Nội dung: Tuệ Thanh Hình ảnh: Hoàng Tuấn - Học viên Content 3 gốc K5




160 views0 comments

Comentários

Avaliado com 0 de 5 estrelas.
Ainda sem avaliações

Adicione uma avaliação
Untitled-1.jpg

Cùng chung lý tưởng
“Giáo dục chuyển hoá 3 Gốc”

Trang thư viện 3 Gốc mong nhận được phản hồi, động viên hoặc “ủng hộ” tuỳ hỷ đến từ độc giả. Bởi đây là thông điệp ngầm nhắn gửi “Những gì chúng tôi làm mang giá trị thiết thực đến cho mọi người”, giúp 3GOC.VN sẽ ra mắt nhiều nội dung giá trị hơn trong thời gian tới. 

Trí nhân

Đóng góp tài năng viết lách của mình cho trang

01

Tài vật

Đóng góp bằng tài chính

02

Nội dung chuyển khoản:

3goc.vn_Tên_Điều nhắn gửi

Số Tài Khoản: 215962349

Ngân hàng: ACB - PGD Vạn Hạnh

Tên tài khoản: Bùi Thị Thanh

z5270840594423_a3c1e7ba81d7effac77193110559e12d.jpg
bottom of page